Vandaag is het Dag van de Mantelzorg. Verschillende organisaties doen op deze dag iets leuks om mantelzorgers in het zonnetje te zetten. En dat verdienen zij! Maar liefst één op de drie Nederlanders geeft informele hulp (mantelzorg of vrijwillige hulp). Maar mantelzorg, wat is dat nou precies? Ik hoop jullie er in deze blogpost wat meer over te kunnen vertellen.

Mantelzorg

Mantelzorg overkomt je. Het is niet iets waarvoor je kiest. Wanneer er in je omgeving iemand ziek wordt, wil je deze persoon vaak maar al te graag helpen. Mantelzorg is dan ook het zorgen voor en/of zorgen hebben over iemand met gezondheidsproblemen of een handicap. Hierbij kun je denken aan lichamelijke of chronische ziekten, psychiatrische/psychische klachten of een verslaving. De zorg wordt altijd gegeven vanuit een persoonlijke relatie, dus bijvoorbeeld aan (schoon)ouders, broers/zussen, andere familie, buren, vrienden of kennissen. Je wordt hier niet voor betaald en je doet het niet beroepsmatig.

Veel mantelzorgers bieden de hulp aan naast hun betaalde baan. Je kunt je voorstellen dat deze combinatie een zware belasting is. Over mantelzorg wordt immers gesproken wanneer je minimaal acht uur per week gedurende drie maanden of langer voor een naaste zorgt.

Mantelzorgers kunnen verschillende taken op zich nemen. Denk onder andere aan huishoudelijk werk, persoonlijke verzorging of het regelen van zaken buitenshuis. Ook de zorg voor kinderen in het gezin kan onder mantelzorg vallen. Tot slot kan de mantelzorger ook emotionele steun bieden, bijvoorbeeld in de vorm van troosten of voor afleiding zorgen.

mantelzorg, mantelzorgers

Jonge mantelzorgers

Er zijn ook jongeren die mantelzorg bieden. Zij worden aangeduid met de term ‘jonge mantelzorgers’. Het aantal kinderen dat als mantelzorger opgroeit, is aanzienlijk: één op de tien jongeren beneden de achttien jaar draagt de zorg voor een langdurig ziek, beperkt of verslaafd gezinslid (SCP, 2012). Dat betekent dus dat er gemiddeld twee à drie kinderen in een klas mantelzorger zijn. Dit kan voor kinderen en jongeren wel eens wat problemen opleveren. Krijgen ze bijvoorbeeld hun huiswerk wel af? Kunnen zij met vriendjes/vriendinnetjes afspreken? Of kost het zorgen voor hun familielid te veel tijd en energie?

Jonge mantelzorgers voelen vaak veel druk en nemen soms zware lichamelijke taken op zich, waardoor de kans op spanningsklachten vergroot. Ook kan het opgroeien met een langdurig ziek gezinslid hen onzeker, angstig, boos of verdrietig maken. Natuurlijk ondervinden niet alle jonge mantelzorgers problemen. Opgroeien met zorg kan hen ook juist sterk maken. Ze leren namelijk al vroeg praktische vaardigheden en zijn vaak eerder zelfstandig.

Overbelasting

Je kunt je voorstellen dat mantelzorgers overbelast kunnen raken. Het kan moeilijk zijn om ‘nee’ te zeggen of een stapje terug te nemen en professionele hulp in te schakelen, omdat je zelf dicht bij de zorgvrager staat. Misschien voelt dit voor de mantelzorger zelfs als falen. Overbelasting kan echter klachten met zich meebrengen voor de mantelzorger, wat er soms toe leidt dat de mantelzorger zelf uitvalt.

Tekenen van overbelasting kunnen zich fysiek uiten. Denk dan aan symptomen als vermoeidheid, hoofdpijn en benauwdheid. Daarnaast kunnen er ook psychische klachten (depressieve gevoelens, onzekerheid) en psychosomatische klachten (eet- en slaapstoornissen) optreden.

mantelzorg, mantelzorgers

Wat kun je doen?

Als je een (jonge) mantelzorger bent, is het belangrijk dat je over de situatie kan praten met iemand die je vertrouwt. Daarnaast is het ook nodig om aan jezelf te denken. Doe dingen die jij leuk vindt, zoals sporten of tijd doorbrengen met vrienden. Trek tijdig aan de bel en vraag om hulp als je merkt dat het je te veel wordt. Dit kun je doen door je directe omgeving in te schakelen of door contact op te nemen met een Steunpunt Mantelzorg bij jou in de buurt.

Ben je zelf geen mantelzorger, maar ken je er wel een? Misschien vraag je al snel hoe het met de zieke of gehandicapte naaste gaat. Vraag echter ook eens hoe het met de mantelzorger zelf gaat. Luister als hij of zij iets wil vertellen over de situatie. Vraag of je ergens mee kunt helpen. Dit kunnen soms al kleine dingen zijn waardoor de mantelzorger wat ontlast kan worden.

mantelzorg, mantelzorgers

Een applausje, petje af en een diepe buiging voor alle (jonge) mantelzorgers!

Ben jij (jonge) mantelzorger? Ik neem mijn petje af en maak een diepe buiging voor jou! Ik heb respect voor wat jij voor je zieke naaste doet en voor wat je er allemaal voor over hebt. Het is mooi en bijzonder om iets voor je familielid, vriend of kennis te kunnen betekenen.

Denk echter ook voldoende aan jezelf en stel soms grenzen, hoe moeilijk dat ook kan zijn. Trek tijdig aan de bel. Er zijn zoveel mogelijkheden om jou wat te ontlasten, zodat je weer even op kunt laden en daarna weer verder kunt gaan. Vergeet niet dat jij zelf ook belangrijk bent en dat niemand er beter van wordt als jij eronderdoor gaat.

Dus, lieve mantelzorger, ik hoop dat jij vandaag eens flink in het zonnetje wordt gezet, dat jij de aandacht krijgt die je verdient en dat je even kan ontspannen!

 

Fotocredits: Loesje

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *